Stikstof
Stikstofbeleid berust op drijfzand: de Nederlandse natuur staat helemaal niet op omvallen
Professor Ronald Plasterk schrijft een column in de Telegraaf van 14 april. 2023 over de stikstofkwestie. En dat het beleid moet worden heroverwogen.
Natura 2000 gebieden in Nederland
Misleiding
De KDW of wel de kritische depositie waarde is het aantal grammen stikstof verbindingen per hectare per jaar op een Natura 2000 gebied mag neerkomen. Er zijn 162 Natura 2000 gebieden aangewezen door Nederland zelf;- niet door Brussel. De KDW is door de Raad van State gesteld op 0,07 gram per hectare. Dat was 14 gram (of 1 mol N2) per hectare. In Duitsland is dat meer dan 100 gram per hectare; daar mag dus 100 / 0,07 = 1450 x meer. De Raad bemoeit zich met omgevingsvergunningen zoal bij het Twentekanaal, waar 3 windmolens werden verboden.
De stikstofemissie per hectare land in Nederland is nog altijd het hoogst van alle EU-landen. Dit komt doordat de veedichtheid in Nederland het hoogst is (3,8 grootvee-eenheden per hectare, tegenover een EU-gemiddelde van 0,8). Daardoor is de overschrijding van de kritische depositie waarde in buurlanden veelal ook minder en de urgentie van emissiereductie lager.
In de politiek wordt gesteld dat Brussel ons het stikstof beleid oplegt. Dat is niet zo. Brussel vraagt maatregelen om water, lucht, fauna en flora in goede conditie te brengen en te houden. De weg er naar toe bepaalt elk land zelf en communiceert dat beleid met Brussel. We kunnen dus ons eigen beleid veranderen door wettelijk de KDW te verhogen en bijvoorbeeld Natura 2000 gebieden te concentreren. Waardoor de hinder voor economische activiteiten beperkt blijft. Ook kunnen we de KDW analoog maken aan die van Duitsland, waardoor wij veel meer manoeuvreer ruimte hebben voor onze economie.
Hof van Justitie over de PAS kwestie
7 november 2018) heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie in Luxemburg prejudiciële vragen beantwoord over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State wilde van het Hof van Justitie weten of het PAS in overeenstemming is met de Europese Habitatrichtlijn en dus juridisch houdbaar is. Zij stelde de vragen in mei 2017.Feiten en links
- Kengetallen KDW (gr N2 /ha/jaar)
- Nederland 0,07 gram
- Duitsland 100 gram met een toegestane meetfout van 20%
- Denemarken 200 - 700 gram
Nederland heeft de hoogste con- centratie in de EU - Belgie 90 gram
- Frankrijk 110 gram
KDW = Kritische depositie waarde
Het programma Aerius, ontwikkeld door het RIVM, rekent uit hoeveel door een bron, bijvoorbeeld een boerderij op een natura 2000 gebied kan neerslaan. Beschouwd worden bronnen met een afstand van 25m km of kleiner van het natura 2000 gebied. Het program is niet exact. Het RIVM geeft aan dat hun eigen metingen niet stroken met de uitkomst van het program.
Nederland telt 168 Natura 2000 gebieden, Frankrijk 80. Die keuze van versplintering van deze gebieden (in combinatie met de nieuwe normen van de Raad van State) heeft nu gemaakt dat in ons land bijna nergens meer activiteiten mogelijk zijn.
Minder ammoniakemissie uit de landbouw
Zo’n 85 % van de ammoniakemissie komt uit de landbouw en daarvan komt ruim de helft uit de melkveehouderij. Hier is nog veel milieuwinst te halen. Dat kan door verlaging van het eiwitgehalte in het voer, betere behandeling van de mest, vermindering van kunstmestgebruik, uitbreiding van de weidegang en aanpassingen aan de stallen. Een duurzame melkveehouderij is volledig grondgebonden – dus alle mest op eigen land en slechts onder voorwaarden gedeeltelijk bij boeren in de nabije omgeving. In de huidige melkveehouderij is 25 tot 40 procent reductie van ammoniakemissie mogelijk zonder dat de kosten van zuivelproducten en rundvlees omhoog hoeven.De illusie van een betrouwbare stikstof-modelwerkelijkheid
Prof Ronald Meesters deed onlangs (okt 2025) onderzoek en concludeerde het zelfde als Plasterk zie volledig artikel
Korte samenvatting
Het huidige Nederlandse stikstofbeleid steunt op onbetrouwbare aannames en wetenschappelijke schijnzekerheid. Politiek en overheid behandelen Kritische Depositiewaarden (KDW’s) als exacte grenzen, terwijl deskundigen erkennen dat zulke vaste waarden helemaal niet bestaan — het zijn hooguit brede schattingen, geen harde getallen. Desondanks worden ze toegepast alsof ze natuurwetten zijn, met verstrekkende gevolgen voor vergunningverlening en beleid.
Ook het gebruikte rekenmodel AERIUS/OPS is wetenschappelijk ongeschikt om individuele stikstofdepositie nauwkeurig te bepalen. Deposities worden niet rechtstreeks gemeten, maar slechts gemodelleerd, vaak met enorme onzekerheidsmarges die niet worden vermeld of zelfs erkend. Toch doet de politiek alsof deze modeluitkomsten harde feiten zijn. De combinatie van onnauwkeurige KDW’s en een onzeker model betekent dat niemand werkelijk weet wat men aan het doen is — maar het beleid wordt er tóch op gebaseerd.
Wanneer modeluitkomsten niet overeenkomen met veldobservaties, blijft men blind vasthouden aan de modellen. De politiek verschuilt zich achter zogenaamd objectieve cijfers om rigoureuze besluiten te rechtvaardigen, terwijl de wetenschap hier feitelijk wordt misbruikt. Zo ontstaat een parallelle werkelijkheid waarin modellen belangrijker zijn dan meetbare realiteit, met grote maatschappelijke schade tot gevolg.
Read More...